Dạy học tích hợp: Tây Âu thời kỳ trung đại - Bài học giúp thu nhận 3 trong 1
(17:34:43 PM 24/03/2017)

Đến với bài học tích hợp thú vị này, học sinh có được kiến thức môn Lịch sử như nắm được quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu; cơ cấu xã hội, khái niệm lãnh địa phong kiến. Cùng với đó là kiến thức Ngữ văn trong trích đoạn tác phẩm kịch của Secxpia và hiểu biết bước đầu về hội họa thời Phục Hưng. Cô giáo Lê Thị Phương và cô giáo Nguyễn Thị Như Hoa đã đạt được Giải Nhất cấp thành phố trong cuộc thi dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn năm học này.

Sau khi học xong bài học đặc sắc kể trên, học sinh có được kiến thức môn Lịch sử như Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu; cơ cấu xã hội bao gồm hai giai cấp cơ bản là lãnh chúa và nông nô. Các em còn hiểu khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trưng của lãnh địa về kinh tế, chính trị trong thời kì phong kiến phân quyền ở châu Âu.

Bài học sẽ giải đáp cho người học tại sao thành thị trung đại xuất hiện? Kinh tế trong các thành thị trung đại khác kinh tế lãnh địa như thế nào? Và vai trò của thành thị trung đại trong quá trình phát triển của chế độ phong kiến phương Tây. Bên cạnh đó cũng hiểu được nhu cầu về vàng bạc, nguyên liệu và thị trường đã dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí. Nó đã đem về cho châu Âu nhiều của cải và sự hiểu biết mới về trái đất, về các dân tộc trên thế giới.

Học trò thấu hiểu rằng nhờ các cuộc phát kiến địa lí, công cuộc tích lũy ban đầu về vốn và nhân công được đẩy mạnh. Xã hội châu Âu có biến đổi, hai giai cấp mới được hình thành, quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ra đời. Giai cấp tư sản đang lên, có thế lực về kinh tế, nhưng chưa có vai trò chính trị nên muốn hình thành tư tưởng riêng của mình. Họ đã đấu tranh với giai cấp phpng kiến, khôi phục lại nền văn hóa cổ đại Hi- lạp và Roma, đòi tự do cho giai cấp của mình, tiến hành cải cách tôn giáo, từ đó đã châm ngòi cho cuộc đấu tranh của nông dân mà tiêu biểu là cuộc chiến tranh nông dân ở Đức.

Kiến thức môn Ngữ văn sẽ đến trong Bài học "Tình yêu và thù hận" - Ngữ văn 11. Người học biết được sự tác động của bối cảnh lịch sử, xã hội Châu Âu thế kỉ XIV – XV với văn học thời kì Phục hưng nói chung và tác phẩm của Shakepeare nói riêng.

Qua liên hệ những thành tựu rực rỡ về nội dung và nghệ thuật của văn học giai đoạn Phục hưng với các loại hình nghệ thuật khác như: âm nhạc, mĩ thuật, kiến trúc, văn hóa, giáo viên giúp học sinh hiểu được sự phê phán chế độ phong kiến được thể hiện trong các tác phẩm của văn học Phục Hưng.

Kiến thức Hội họa được giới thiệu giúp học trò nắm rõ được nội dung chủ yếu được phản ánh trong hội họa Phục hưng. Ý nghĩa phê phán của Hội họa Phục hưng thể hiện trong các tác phẩm Hội họa thời kì này.

Bên cạnh kiến thức, thái độ người học cũng có những thu nhận từ môn Lịch sử như thông qua những sự kiện lịch sử cụ thể, truyền thụ cho học sinh niềm tin về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến.

Cô Như Hoa cùng các đồng nghiệp thân thương

Giáo dục tinh thần dũng cảm, khám phá cái mới; tinh thần đoàn kết các dân tộc, đồng thời giúp học sinh hiểu giá trị của lao động, căm ghét bọn bóc lột. Giúp học sinh biết quý trọng những di sản văn hóa của các dân tộc trên thế giới, đồng thời có hiểu biết về tôn giáo đang tồn tại ở nước ta.

Đặc biệt, ý nghĩa với tuổi trẻ, bài học môn Ngữ văn này đem đến nhận thức được sức mạnh của tình yêu chân chính, của tình yêu cao đẹp, là động lực sẽ giúp con người vượt qua mọi định kiến và hận thù. Có ý thức tôn trọng vẻ đẹp con người thời kì Phục hưng.

Về mục đích hình thành năng lực, học sinh được rèn kỹ năng đọc - hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại. Nhận biết được một vài đặc điểm cơ bản của thể loại kịch : ngôn ngữ, hành động, bố cục, xung đột kịch. Năng lực phân tích, so sánh, gắn sự kiện với thực tế cụ thể, khai thác và sử dụng hợp lí các kiến thức của nhiều lĩnh vực có liên quan đến bài học, năng lực làm việc nhóm, trình bày một vấn đề cũn gđược rèn luyện.

Do đối tượng nghiên cứu của khoa học Lịch sử là tổng thể của chính trị, xã hội, kinh tế, văn hóa. Vì vậy, khi dạy học muốn đạt được kết quả tốt nhất, giáo viên và học sinh cần phải vận dụng những kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề mà bài học đặt ra.

Được biết, để học chuyên đề này, học sinh cần có các kiến thức liên môn sau:

- Kiến thức về Lịch sử, biết được những chuyển biến của xã hội Tây Âu thời kì phong kiến. Đặc biệt, cần thấy được sự suy yếu của chế độ phong kiến từ thế kỉ XIV, dẫn đến các mâu thuẫn trong lòng xã hội phong kiến và các cuộc đấu tranh cuộc đấu tranh của tư sản chống phong kiến, mà mở đầu là phong trào Văn hóa Phục hưng.

- Kiến thức về văn học để nhận biết được nội dung và nghệ thuật của Romeo và Juliet, phong cách của tác giả với sự chi phối của hoàn cảnh chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của châu Âu thế kỉ XIV – XV với tác phẩm văn học của Shakepeare

- Kiến thức Hội họa: Hiểu được những yêu cầu cơ bản trong một tác phẩm Hội họa, vì sao Hội họa Phục Hưng lại có được những giá trị to lớn, sức sống mạnh liệt như vậy.